Webshop Categorieën
Betaalmogelijkheden
Slaap
Slaapcyclus en de verschillende slaapfases
Slaap is onder te verdelen in verschillende slaapfases. Er zijn 5 slaapfasen en elke cyclus duurt ongeveer 90-120 minuten. Eén cyclus bestaat uit 5 fasen. Deze fasen worden onderscheiden door de mate van hersenactiviteit en oogbewegingen.
Bij fase 1 t/m 4 is de oogbeweging langzaam. Deze fasen heten dan ook Non Rapid Eye Movement (NREM). Alleen in de laatste fase is er snelle oogbeweging, Rapid Eye Movement, vandaar de naam remslaap.
· Fase 1(NREM1) is een hele lichte slaap en is er voornamelijk voor de overgang tussen waken en slapen. Tijdens deze fase ontspannen de hersenen en het lichaam zich. De ademhaling wordt regelmatiger en de spieractiviteit wordt geleidelijk minder, hoewel je wel enkele schokkende bewegingen kunt maken op het moment van inslapen. De ogen maken langzame, rollende bewegingen achter de gesloten oogleden. De meeste mensen met een normaal slaappatroon blijven maximaal vijf minuten in fase 1, bij iemand met slapeloosheid kan deze fase veel langer duren. Fase 1 neemt ongeveer 2-5% van de totale slaaptijd in.
· Tijdens fase 2 (NREM 2) worden de hartslag en de ademhaling trager en heel regelmatig. Het lichaam ontspant zich nog meer. De slaper kan nog steeds gewekt worden, maar niet meer zo eenvoudig als in stadium 1. De meeste mensen blijven ongeveer 40-55 minuten in stadium 1 en 2 voordat ze stadium 3 bereiken. Fase 2 neemt 45-55% van de gehele slaaptijd in.
· Fase 3 (NREM 3) Dit is de overgangsfase naar de diepe slaap. Je ademhaling wordt helemaal regelmatig, je hartritme daalt, je spieren raken totaal ontspannen. Deze fase duurt 3 tot 8 minuten. Dat is voor een nacht met 5 slaapcycli 3 tot 8% van de totale slaap.
· Fase 4 (NREM 4) Dit is de fase van de echte diepe slaap. Ademhaling en hartritme zijn op zijn laagst. Als je uit deze slaap gewekt wordt ben je gedesoriënteerd en heb je tijd nodig om je te realiseren waar je bent. Deze fase zorgt voor fysiek herstel. Deze fase duurt ongeveer 15 tot 18 minuten en maakt bij een nacht met 5 slaapcycli 15 tot 20% van de totale slaap uit.
· Fase 5 (REM-slaap) In deze fase zijn er snelle oogbewegingen en is er sprake van grote hersenactiviteit. De hersenen zijn actief met dromen, het verwerken van informatie en allerlei geheugenfuncties. Lichamelijk gebeurt er ook van alles; de spieren van armen en benen zijn totaal ontspannen en nagenoeg verlamd. De ademhaling en hartslag zijn onregelmatig en de bloeddruk stijgt. Tijdens de droomslaap vindt dus grote activiteit van lichaam en geest plaats. Deze fase kost dan ook behoorlijk wat energie.
De remslaap duurt ongeveer 18 tot 24 minuten. In een nacht met 5 slaapcycli beslaat de remslaap ongeveer 20 tot 25 % van de totale slaap.
Na elke remslaapfase ontwaak je doorgaans kort (vaak onbewust) en begint de hele slaapcyclus van lichte slaap naar diepe slaap naar droomslaap weer van voor af aan.
De hoeveelheid slaap die een mens nodig heeft hangt niet alleen van de persoonlijke behoefte af maar wordt ook beïnvloed door leeftijd. Baby’s slapen ongeveer 16 tot 18 uur. Deze tijdsduur neemt vervolgens geleidelijk af tot de jongvolwassene fase. Tijdens de puberteit is er een tijdelijke toename van de slaapbehoefte. Op oudere leeftijd neemt de duur van de nachtslaap vaak af maar neemt de dagslaap toe, in de vorm van dutjes. Er is dan nog nauwelijks verschil in de totale hoeveelheid slaap, opgeteld over een 24-uurs periode.
Hoe diep iemand slaapt is ook afhankelijk van zijn leeftijd. Kinderen slapen dieper dan volwassenen. Vooral in het begin van de nacht. Ouderen slapen minder diep. Vanaf ongeveer je veertigste wordt de diepe slaapfase geleidelijk steeds korter. Bij ouderen is die er vaak nauwelijks meer. Daarnaast liggen zij ’s nachts vaker en langer wakker en hebben minder Remslaap.
Belang van slaap
Slaap is essentieel voor een goede gezondheid, geestelijk en lichamelijk herstel. Mensen die te kort slapen hebben bijvoorbeeld meer kans op overgewicht door een verstoorde groeihormooncyclus, zijn gevoeliger voor stress en hebben een verlaagde weerstand.
Men suggereert dat slaaptekort ook de productie van hormonen verstoort die van invloed zijn op de eetlust. Te weinig slaap gaat gepaard met een toegenomen gehalte ghreline – het ‘hongerhormoon’ – en een afgenomen gehalte leptine, dat het lichaam een verzadigd gevoel geeft.
Lichamelijk herstel
Tijdens de slaap maakt het lichaam meer groeihormoon aan, hierdoor worden meer proteïnes aangemaakt wat bijdraagt aan het herstel en regeneratie van beschadigde cellen. Groeihormoon draagt direct en indirect bij aan het verlagen van de bloeddruk, de vetverbranding, verbeteren de cholesterolwaardes, versterkt pezen en botten, zorgt voor een gezonde strakke huid en de regeneratie van organen en spierweefsel.
Tevens stimuleert een goede nachtrust het immuunsysteem zodat het lichaam beter beschermd is tegen ziekten.
Een verstoorde slaapcyclus kan daarom vele nadelige gevolgen hebben voor het lichaam en vergroot de kans op obesitas, hart en vaatziekten en andere vervelende lichamelijke klachten.
Geestelijk herstel
Onderzoek toont aan dat een goede slaapcyclus niet alleen bijdraagt aan lichamelijk herstel, maar ook aan geestelijk herstel. Slaap vormt een belangrijk onderdeel van ons geheugen, leerprocessen en verwerking van overdag opgedane signalen.
Hiervoor is vooral het vijfde stadium van je slaap (de REM-slaap), waarin je droomt, van belang.
Er wordt van uitgegaan dat tijdens deze fase van de slaap informatie van die dag wordt gesorteerd en opgeslagen en de onbelangrijke informatie wordt ‘weggegooid’. Bij experimenten met ratten kwam naar voren dat ratten die tijdens dit stadium in hun slaap werden gestoord, net aangeleerde taken minder goed uitvoerden dan de andere ratten.
Hoeveel slaap heb je nodig?
Hoeveel slaap je nodig hebt is per persoon verschillend. De kwaliteit van de slaap is over het algemeen nog essentiëler dan de duur en niet iedereen heeft evenveel slaap nodig.
De inspanningen die je overdag verricht, de hoeveelheid stress die je dagelijks hebt, de tijd die je neemt om te ontspannen zijn allemaal van belang. Iemand die bijvoorbeeld dagelijks een uur mediteert krijgt al een flinke portie geestelijke en lichamelijke ontspanning en zou daarom theoretisch met minder slaap af kunnen. Iemand die de hele dag gefocust en druk bezig is en pas kan ontspannen wanneer hij of zij in bed ligt zal meer slaap nodig hebben om optimaal te kunnen herstellen en functioneren. Hieronder geven we een indicatie van hoeveel slaap mensen gemiddeld maximaal nodig hebben.
In een volgend artikel zullen we je leren hoe je het slaappatroon kunt optimaliseren, zodat je het meeste rendement haalt uit je nachtrust.
